Aantekeninge by die finansiële jaarstate

Billike waarde
Op 31 Maart 2008 en 2007 benader die billike waarde van die finansiële instrumente hul drawaarde.

Die volgende metodes en aannames word gebruik om die billike waarde van elke kategorie van finansiële instrumente te bepaal:

Finansiële instrumente beskikbaar vir verkoop: Billike waarde is gebaseer op gekwoteerde markpryse of, in die geval van
ongenoteerde instrumente, toepaslike waardasiemetodologieë.

Kontant en kontantekwivalente, debiteure, krediteure en korttermynlenings: Weens die verwagte korttermyn vervaldatum van hierdie finansiële instrumente benader die drabedrag hul billike waarde.

Lenings: Die billike waarde van langtermynlenings is gebaseer op verdiskonteerde kontantvloeie deur van die effektiewe rentekoersmetode gebruik te maak. Aangesien die rentekoerse van langtermynlenings almal markverwant is, benader hul drabedrag hul billike waarde.

Afgeleide instrumente: Die billike waarde van afgeleide instrumente word bepaal met verwysing na die mark waarin daar met dié instrumente handel gedryf word.

’n Verskeidenheid finansiële risiko’s beïnvloed die groep se resultate: markrisiko (insluitende prys-, rentekoers- en buitelandse valutarisiko), kredietrisiko en likiditeitsrisiko. Die maatskappy en sy filiaalmaatskappye se risikobestuursprogramme, waarvan sleutelaspekte hieronder uiteengesit is, erken die onvoorspelbaarheid van finansiële markte en is daarop gemik om enige negatiewe uitwerking daarvan tot ’n minimum te beperk. Afgeleide instrumente word gebruik om teen sekere finansiële risikoblootstellings te verskans.

Risikobestuur word uitgevoer deur die sentrale tesourie-afdeling ingevolge beleid wat deur die direksie goedgekeur is. ’n Tesourie-komitee identifiseer, evalueer en verskans finansiële risiko’s in ooreenstemming met die groep se risiko-aptyt, stel risikoperke vas en moniteer nakoming van beleid en prosedures. Die komitee word bygestaan deur die interne ouditafdeling wat gereeld en op ’n ad hoc-basis oorsig doen van risikobestuurkontroles en -prosedures. Dit is die verantwoordelikheid van die Remgro oudit-en-risikokomitee om oor hierdie funksies toesig te hou en die geskiktheid van die risikobestuurstrategieë te beoordeel.

Tersaaklike finansiële risiko’s en risikobestuursprogramme, word soos volg opgesom:

Markrisiko
Prysrisiko
Blootstelling aan aandeelprysrisiko spruit uit beleggings in genoteerde en ongenoteerde aandele. “Beleggings beskikbaar
vir verkoop” bestaan hoofsaaklik uit die belegging in Impala Platinum Holdings Beperk wat teen markwaarde ingesluit is
by “Beleggings – Ander” op die balansstaat. Die uitvoerende komitee monitor op ’n deurlopende grondslag die stand van
al die beleggings en maak aanbevelings aan die direksie in dié verband. Sommige bedryfsfiliale het kommoditeitsopsie- en
-termynkontrakte wat deur die pryse van die onderliggende kommoditeite beïnvloed word.

Buitelandse valutarisiko
Die maatskappy en sy filiaalmaatskappye is internasionaal bedrywig en word blootgestel aan valutarisiko as gevolg van
kommersiële transaksies wat gedenomineer is in buitelandse valuta. Hierdie risiko’s word beperk deur gebruik te maak
van buitelandse valutakontrakte wanneer nodig geag.

Die groep het geen beduidende blootstelling tot buitelandse valutarisiko nie.

Beleggings in buitelandse bedrywighede se netto bates is blootgestel aan buitelandse valuta omskakelingsrisiko. Die vernaamste hiervan is die belegging in Remgro Investments Limited, Jersey, wat die belang in R&R besit. Op jaareinde het R&R se drawaarde £1 200 miljoen (2007: £1 188 miljoen) beloop en was kontant ten bedrae van £165 miljoen (2007: £219 miljoen) in die buiteland belê.

Rentekoersrisiko
Weens beduidende bedrae in kontantbeleggings, word inkomste beïnvloed deur skommelings in markrentekoerse. Die profiel van kontant en kontantekwivalente word in aantekening 15 uiteengesit. Rentekoersrisiko word deur die tesourie-afdeling bestuur deur gebruik te maak van goedgekeurde teenpartye wat die beste koerse aanbied.

Die maatskappy en sy filiaalmaatskappye is ook blootgestel aan rentekoersrisiko as gevolg van sy langtermynverpligtinge. Die rentekoersprofiel van die verpligtinge word in aantekening 18 uiteengesit.

Die groep se sensitiwiteit vir markrisiko
Die volgende tabel dui die groep se wins- en ekwiteitsensitiwiteit vir markrisiko aan indien die markte met die onderstaande persentasies verander:

Bogenoemde is bereken met verwysing na die drawaarde van finansiële instrumente op jaareinde en ’n moontlike verandering in die markrisikofaktor.

Kredietrisiko
Die groep se blootstelling aan kredietrisiko is die billike waarde van lenings, debiteure, korttermynlenings, afgeleide instrumente en kontant en kontantekwivalente soos hierbo aangedui.

Lenings ontvangbaar en debiteure
Op jaareinde was daar nie enige beduidende “Lenings ontvangbaar” uitstaande nie. Daar is ook nie enige beduidende konsentrasie van kredietrisiko met betrekking tot debiteure nie as gevolg van die verspreiding daarvan oor ’n wye geografiese gebied. Beleid en prosedures is in plek om te verseker dat verkope slegs aan klante met ’n aanvaarbare kredietgeskiedenis geskied. Ander debiteure bestaan hoofsaaklik uit vooruitbetalings en dividende ontvangbaar.

Die terme wat aan handelsdebiteure toegestaan word, word bepaal deur die onderskeie bedryfsfiliale, d.i. Rainbow Chicken, Tsb Sugar en Wispeco, wat elkeen sy eie kredietbeleid daarstel.

Die onderstaande tabel dui die ouderdomsanalise van agterstallige handelsdebiteure en die ooreenstemmende uitstaande bedrag van debiteure op jaareinde aan:

’n Voorsiening vir oninbare skulde van R44 miljoen (2007: R49 miljoen) is gemaak. Verwys aantekening 12.

Die kredietkwaliteit van presterende handelsdebiteure waarteen geen waardedalings voorsien is nie, is soos volg:

Afgeleide instrumenttransaksies en kontantbeleggings
Afgeleide instrumenttransaksies word beperk tot transaksies met finansiële instellings met goeie kredietgradering. Die tesourie-komitee keur hierdie instellings en bepaal ook die limiete vir kredietblootstelling aan ’n enkele entiteit.

Kontant en kontantekwivalente word slegs by goedgekeurde instellings gehou met ’n aanvaarbare kredietwaardigheid. Die tesourie-komitee stel limiete vir elke finansiële instelling vas. Verwys na die kontant en kontantekwivalente aantekening (aantekening 15) vir verdere inligting.

Likiditeitsrisiko
Die maatskappy en sy filiaalmaatskappye beskik oor beduidende kontantsaldo’s en minimum langtermynskuld wat sy likiditeitsrisiko beperk. Nietemin word verseker dat voldoende kredietfasiliteite beskikbaar is om buigsaamheid te behou in die befondsing van transaksies.

Die volgende skedule dui die terugbetalingstermyn van uitstaande skuld aan: