Aantekeninge by die finansiële jaarstate

vir die jaar geëindig 31 maart 2009

« Aantekening 24   Aantekening 26 »  
       
25.   ANDEELGEBASEERDE BETALINGS   
   

Die aandeelgebaseerde betalings wat in die finansiële state verantwoord word, het betrekking op die Remgro Aandeleskema en die Remgro Ekwiteitsvereffende Aandelegroeireg-skema, asook die Rainbow Aandeleskema.

Agtergrond tot die Remgro Aandeleskema en die Remgro Ekwiteitsvereffende Aandelegroeireg-skema

Die waardasies van beide aandeleskemas is gedoen met behulp van ’n aktuariële model. Hierdie model is deur ’n onafhanklike derde party ontwikkel uit die standaard binomiaal-opsie-waarderingsmodel ten einde die eiesoortige aard van die skemas, veral met verwysing na vroeë uitoefening, aan te spreek.

Die verwagte leeftye is beraam deur die toevallingspunte binne elke aanbod in ag te neem. Die risikovrye koers wat gebruik is, is beraam met verwysing na die inherente koers op ’n SA-nulkoersstaatseffek en deur gebruik te maak van die opbrengskurwe oor die verwagte kontrakleeftye van vyf, ses en sewe jaar vanaf aanboddatum.

Die aandeelpryswisselvalligheid van die gewone aandele in Remgro Beperk is bepaal met verwysing na die bewegings in die aandeelprys sedert 1 Oktober 2000, dit is die aanvang van Remgro se verhandeling op die JSE.

Die dividendopbrengs is bereken deur gebruik te maak van ’n tweejaar bewegende gemiddelde dividendopbrengs op elke aanboddatum.  

 
           
    25.1   Remgro Aandeleskema (die “skema”)  
       

Aandeelgebaseerde betalings ten opsigte van die skema bestaan uit gewone aandele in Remgro Beperk aan deelnemers aangebied. Die aanbiedinge is geldig vir een jaar vanaf die datum van aanbod. Die skema is ’n uitgestelde aankoopskema en betaling geskied in drie gelyke jaarlikse paaiemente waarvan die eerste eers drie jaar na aanboddatum betaalbaar word. Deelnemers het geen regte tot lewering, stemming of gewone dividende op aandele voordat betaling geskied nie. Deelnemers kan kies om op ’n later datum te betaal met die gevolglike uitstel van regte. Betaling ten opsigte van aanbiedinge voor 26 November 2004 moet egter voor die verstryking van tien jaar geskied, terwyl aanbiedinge ná die datum voor die verstryking van sewe jaar moet geskied. Voortspruitend uit die BAT-ontbondeling is die skema vervang deur die Remgro Ekwiteitsvereffende Aandelegroeireg-skema.

  
           
       
    2009    2008  
    R miljoen    R miljoen  
Aandeelgebaseerde betalingskoste ingesluit in die inkomstestaat (volgens IFRS 2)    16    12  
Billike waarde van aanbiedinge gemaak gedurende die jaar    –    7  
           

Alhoewel die groep ingevolge die oorgangsbepalings van IFRS gekies het om IFRS 2 slegs toe te pas op transaksies ná 7 November 2002 wat nog nie op 1 Januarie 2005 gevestig het nie, het die volgende inligting betrekking op alle aan-biedinge aan deelnemers van die skema.

Aantal en geweegde gemiddelde uitoefeningspryse van alle aanbiedinge van aandele aan deelnemers van die skema:

  
      2009       2008  
   Aantal       Aantal     
   aandele    Rand    aandele   Rand  
Vorige finansiële jare    3 411 923    78.01    3 396 994   72.65  
Aangebied in huidige finansiële jaar    –    –    145 562   185.69  
Diensverlatings en ander    (547 698)  124.58    (4 250) 117.70  
Aandele betaal en gelewer    (2 448 700)  59.84    (126 383) 56.50  
Totaal op 31 Maart    415 525    123.68    3 411 923   78.01  
Uitoefenbaar aan die einde van die tydperk    60 452    87.86    2 127 518   53.78  
  
           
Uitoefeningsprysreeks van alle aanbiedinge:          
  
           
       
       2009          2008     
       Geweegde    Geweegde       Geweegde   Geweegde  
    Aantal    gemiddelde    gemiddelde    Aantal   gemiddelde   gemiddelde  
    aandele    oorblywende    uitoefenings-    aandele   oorblywende   uitoefenings-  
    uitstaande    kontrak-    prys per    uitstaande   kontrak-   prys per  
    op    leeftyd    aandeel    op   leeftyd   aandeel  
    jaareinde    in jare    (Rand)*   jaareinde   in jare   (Rand) 
R40 – R60   –    –    –    1 399 790   2.57   45.03  
R60 – R80   –    –    –    625 238   5.12   64.46  
R80 – R100   174 614    2.67    87.86    648 709   4.10   86.88  
R100 – R120   –    –    –    24 248   4.64   114.05  
R120 – R140   172 681    4.24    135.00    567 986   5.24   134.89  
R140 – R160   –    –    –    390   5.66   155.45  
R160 – R180   –    –    –    14 915   6.33   176.83  
R180 – R200   68 230    5.22    186.70    130 647   6.22   186.70  
Die volgende aannames is in die binomiaalmodel gebruik ten einde die aanbiedinge te waardeer:      
                           
                    2008  
Geweegde gemiddelde Remgro-aandeelprys vir die jaar (R)   185.73  
Uitoefeningsprys (R)                   155.45 – 187.50  
Gemiddelde verwagte uitoefeningstermyn (jare)   5 – 7  
Pryswisselvalligheid (%)                   19.24 – 20.21  
Risiko-vrye koers (%)                   7.7 – 8.4  
Verwagte dividendopbrengs (%)                   2.5 – 2.6  
  
           
       

Geen aanbiedinge is gedurende die huidige finansiële jaar ingevolge hierdie skema gemaak nie.

 
           
        * Ingevolge die skema-reëls ontvang deelnemers ook alle spesiale dividende en opbrengste voortspruitend uit groepherstrukturerings wat na die aanboddatum geskied.  
           
    25.2   Remgro Ekwiteitsvereffende Aandelegroeireg-skema (die “SAR-skema”)   
           
       

Deelnemers van die SAR-skema word vergoed met aandele ter waarde van die groei in ’n toegekende aantal Remgro gewone aandele wat binne sewe jaar na die regte toegeken is, uitgeoefen moet word.

Die vroegste intervalle waarbinne aandelegroeiregte (SARs) uitgeoefen kan word, is soos volg:

 
       
  • Een-derde na drie jaar na die toekenningsdatum
  • Twee-derdes na vier jaar na die toekenningsdatum
  • Die res na vyf jaar na die toekenningsdatum
           
       
    2009    2008   
    R miljoen    R miljoen  
Aandeelgebaseerde betalingskoste ingesluit in die inkomstestaat (volgens IFRS 2)   13    –  
Billike waarde van opsies toegeken gedurende die jaar    63    –  
         
Aantal en geweegde gemiddelde uitoefeningspryse van alle SARs aangebied aan deelnemers van die SAR-skema:   
         
   2009   
    Aantal      
    SARs    Rand  
Aangebied in huidige finansiële jaar    3 641 533    73.24  
Verbeur gedurende die huidige finansiële jaar    (6 779)   73.21  
Totaal op 31 Maart    3 634 754    73.24  
Uitoefenbaar aan die einde van die tydperk     295 159    72.00  
  
           
        Uitoefeningspryse van alle opsies:  
       
       2009   
       Geweegde   
       gemiddelde   
    Aantal    oorblywende   
    SARs    kontrak-   
    uitstaande    leeftyd   
    op jaareinde    in jare   
R72   1 389 152    3.69   
R74   2 245 602    6.66   
   
Die volgende aannames is in die binomiaalmodel gebruik ten einde die aanbiedinge te waardeer:     
       2009   
Geweegde gemiddelde Remgro-aandeelprys vir die jaar:        
– Volle jaar (R)      137.62   
– Voor die BAT-ontbondeling (R)      191.99   
– Na die BAT-ontbondeling (R)      70.37   
Uitoefeningsprys (R)      72 – 74   
Gemiddelde verwagte uitoefeningstermyn (jare)      3 – 6   
Pryswisselvalligheid (%)      20.78 – 22.36   
Risiko-vrye koers (%)      8.13 – 8.76   
Verwagte dividendopbrengs (%)      2.37   
           
  
    25.3   Huidige status – aanbiedinge aan direkteure  
        Remgro Aandeleskema   
        – gewone aandele  
       
                       
    Balans              
    van aandele   Aandele   Datum      Aantal  
    aanvaar op   aanvaar    van   Aanbod-   aandele  
    31 Maart   gedurende   aandele   prys   betaal en  
Deelnemer   2008   die jaar   aanvaar   (Rand)  gelewer  
Uitvoerend                 
W E Bührmann   97 872         87.86   32 624  
    7 303         135.00     
    38 645         186.70     
D M Falck   458 716         43.60   458 716  
    104 917         63.00   104 917  
    30 050         87.86   30 050  
    92 988         135.00   92 988  
    18 146         186.70   18 146  
J A Preller   24 466         43.60   24 466  
    34 572         87.86   11 524  
    30 167         135.00     
    2 319         186.70     
M H Visser   278 979         63.00   278 979  
    342 488         87.86   114 164  
    172 681         135.00     
    68 230         186.70     
T van Wyk   42 161         87.86   14 055  
    41 598         135.00     
    3 029         186.70     
Subtotaal   1 889 327   –         1 180 629  
Nie-uitvoerend              
P E Beyers   191 130         43.60   191 130  
J W Dreyer   191 130         43.60   191 130  
J P Rupert   414 938         48.20   414 938  
Subtotaal   797 198   –         797 198  
Totaal   2 686 525   –         1 977 827  
                       
Deelnemer             
Uitvoerend                 
W E Bührmann   13/10/08   167.00   2 582   65 248   –  
             7 303   –  
             38 645   –  
D M Falck   08/08/08   194.22   69 092      –  
    08/08/08   194.22   13 767      –  
    13/10/08   167.00   2 378      –  
    13/10/08   167.00   2 976      –  
    13/10/08   167.00   (357)     –  
J A Preller   13/10/08   167.00   3 019      –  
    13/10/08   167.00   912   23 048   –  
             30 167   –  
             2 319   –  
M H Visser   13/10/08   167.00   29 014      –  
    13/10/08   167.00   9 035   53 710   174 614  
                172 681  
                68 230  
T van Wyk   13/10/08   167.00   1 112   28 106   –  
             41 598   –  
             3 029   –  
Subtotaal         133 530   293 173   415 525  
Nie-uitvoerend                 
P E Beyers   13/10/08   167.00   23 585      –  
J W Dreyer   13/10/08   167.00   23 585      –  
J P Rupert   23/09/08   183.00   55 934      –  
Subtotaal         103 104   –   –  
Totaal         236 634   293 173   415 525  
  
           
       
1.    Dit verwys na die toename in die waarde van skema-aandele vir die betrokke deelnemers sedert die datum van aanbod tot en met die datum van betaling en lewering daarvan.  
2.   In die plek van die aandele wat verbeur is, is direkteure ’n kontantbonus betaal. Verwys na aantekening 24.  
  
           
       
– gewone aandele                       
                       
    Balans              
    van aandele   Aandele   Datum      Aantal  
    aanvaar op   aanvaar    van   Aanbod-   aandele  
    31 Maart   gedurende   aandele   prys   betaal en  
Deelnemer    2007   die jaar   aanvaar   (Rand)  gelewer  
Uitvoerend                  
W E Bührmann    97 872         87.86     
    7 303         135.00     
      38 645   27/06/07   186.70     
D M Falck    458 716         43.60     
    104 917         63.00     
    30 050         87.86     
    92 988         135.00     
      18 146   03/07/07   186.70     
J A Preller    24 466         43.60     
    34 572         87.86     
    30 167         135.00     
      2 319   03/07/07   186.70     
M H Visser    278 979         63.00     
    342 488         87.86     
    172 681         135.00     
      68 230   26/06/07   186.70     
T van Wyk    42 161         87.86     
    41 598         135.00     
       3 029   03/07/07   186.70     
Subtotaal    1 758 958   130 369           
Nie-uitvoerend                  
P E Beyers    191 130         43.60     
J W Dreyer    191 130         43.60     
J P Rupert    414 938         48.20     
Subtotaal    797 198              
Totaal    2 556 156   130 369           
                       
– gewone aandele                       
           Aandeelprys      Balans van  
        Datum   op datum      aandele  
        van   betaal/       aanvaar  
        aandele   gelewer  Waarde-   op  
        betaal en   van aandele   toename*   31 Maart  
Deelnemer        gelewer   (Rand)  (R’000)  2008  
Uitvoerend                   
W E Bührmann                 97 872  
                 7 303  
                38 645  
D M Falck                 458 716  
                 104 917  
                 30 050  
                 92 988  
                18 146  
J A Preller                 24 466  
                 34 572  
                 30 167  
                2 319  
M H Visser                 278 979  
                 342 488  
                 172 681  
                68 230  
T van Wyk                 42 161  
                 41 598  
                 3 029  
Subtotaal                 1 889 327  
Nie-uitvoerend                   
P E Beyers                 191 130  
J W Dreyer                 191 130  
J P Rupert                 414 938  
Subtotaal                 797 198  
Totaal                    2 686 525  
  
        * Dit verwys na die toename in die waarde van skema-aandele vir die betrokke deelnemers sedert die datum van aanbod tot en met die datum van betaling en lewering daarvan.  
           
    25.3    Huidige status – aanbiedinge aan direkteure (vervolg)
Remgro Ekwiteitsvereffende Aandelegroeireg-skema
  
       
– Aandelegroeiregte (SARs)  
                   
                   
    Balans           
    van SARs   SARs        
    aanvaar op   aanvaar      Aanbod-  
    31 Maart   gedurende   Aanbod-   prys  
Deelnemer   2008   die jaar   datum   (Rand) 
Uitvoerend              
W E Bührmann   –   283 148   04/11/08   72.00  
    –   124 771   27/11/08   74.00  
L Crouse   –   418 108   27/11/08   74.00  
J A Preller   –   141 411   04/11/08   72.00  
    –   48 788   27/11/08   74.00  
T van Wyk   –   185 207   04/11/08   72.00  
    –   87 829   27/11/08   74.00  
M H Visser   –   136 767   04/11/08   72.00  
    –   542 424   27/11/08   74.00  
J W Dreyer   –   270 270   27/11/08   74.00  
Totaal   –   2 238 723        
 

– Aandelegroeiregte (SARs)  
                       
                Balans  
          Aandeelprys      van SARs  
    Aantal   Datum   op datum   Waarde-   aanvaar op  
    SARs   van SARs   van   toename*   31 Maart  
Deelnemer    uitgeoefen   uitgeoefen   uitoefening   (R’000)   2009  
Uitvoerend                  
W E Bührmann               283 148  
                124 771  
L Crouse               418 108  
J A Preller               141 411  
                48 788  
T van Wyk               185 207  
                87 829  
M H Visser               136 767  
                542 424  
J W Dreyer               270 270  
Totaal               2 238 723  
* Dit verwys na die toename in die waarde van SAR-skema-aandele van die aangeduide deelnemers sedert die datum van aanbod tot en met betaling en lewering daarvan.  
  
    25.4   Rainbow Aandeleskema   
        Rainbow het ’n ekwiteitskikkende aandeleskema vir sekere werknemers ingevolge waarvan aandeelopsies aangebied uitoefenbaar is in drie gelyke paaiemente op twee, drie en vier jaar na die aanboddatum. Onderhewig aan die diskresie van die Rainbow Aandeleaansporingstrust se trustees, verval opsies wat nog nie by diensbeëindiging uitgeoefen is nie. ’n Koste van R20 miljoen (2008: R11 miljoen) met betrekking tot dié skema, is in die inkomstestaat erken.   
           
    Terug na bo